My CMS

Ik kan het niet

05bIets wel of niet kunnen zit vooral tussen de oren. Vier factoren beïnvloeden dat gevoel. Slechts één ervan is cruciaal.

Tekortschieten. Achterlopen. Niet aan de verwachtingen voldoen. Hoge druk voelen. Onzekerheid. Welkom in de moderne samenleving. Natuurlijk hou je van uitdagingen die je elke dag scherp houden en verander je mee in een dynamische omgeving. De werkelijkheid laat zien dat schrikbarend veel mensen het gevoel hebben dat ze het op tal van gebieden niet goed genoeg doen. Daar kun je best wat aan doen.

Geen sector die zo vertrouwd is met onder druk werken als het onderwijs. Juffen Ank die hele groepen eigenwijze kids klaarstomen met actuele kennis en vaardigheden, mediawijsheid, creativiteit en sociaal wenselijk gedrag. En dat ook nog eens op dagelijkse basis weten te documenteren, toetsen en communiceren. Echte powerhouses dus. Die zichzelf desondanks vaak tekort voelen schieten. Bijvoorbeeld met muziek.

Muziek heeft een enorme impact op de ontwikkeling van een kind, blijkt uit menig onderzoek. Maar liefst 84% van de ouders vindt het belangrijk dat hun kind muziekles krijgt. Oei… want slechts 11% van de leerkrachten vindt zichzelf competent voor dat vak. Hallo allemaal, wat fijn dat je er bent, alleen is juf en mees met muziek niet zo bekend.

Het interessante van de eigen competentiebeleving van leerkrachten (ofwel TSE: Teacher Self-efficacy) is dat het een betrouwbare voorspeller is voor prestaties van leerlingen. Die resultaten zijn een stuk minder als de leerkracht niet zo in zichzelf gelooft, en beter als dat wel zo is. Het best werkt het als een leerkracht ietsje teveel TSE heeft, zichzelf enigszins overschat dus, want dat maakt ze gemotiveerder en vasthoudender om wat te bereiken. Voor muziek zou dat kunnen liggen aan het al dan niet zelf kunnen bespelen van een instrument. Opvallend genoeg scoren ook leerkrachten die wel een instrument bespelen laag op de eigen TSE. Ze leggen de lat hoger en stellen zichzelf vervolgens teleur. Wat moet je muzikale en a-muzikale juf Ank en meester Hank dan bieden om het eigen TSE op te vijzelen en een klas te inspireren?

Het antwoord is: een meesterschapservaring. Of je nu goed bent of niet, de ervaring dat je inzet vruchten afwerpt verhoogt het vertrouwen in eigen kunnen. De meesterschapservaring is de krachtigste aanjager van TSE, blijkt uit de masterscriptie Muziekles in het primair onderwijs van Daniëlle Klootwijk. Niet de eigen muzikale vaardigheid is doorslaggevend, maar het efficiënt les kunnen geven, ofwel, dat wat je wél kunt, gericht inzetten om een doel te bereiken. Veel muzikale vaardigheid kan dan belemmerend werken (je wilt teveel), en weinig ook (je schat je eigen vermogen te laag in).

Je kunt die cruciale vierde factor prima zelf realiseren door die andere drie factoren aan te pakken. Leer jezelf de essentiële technische en praktische vaardigheden die je slagkracht vergroten, zoals didactiek, werkvormen en instrumentbeheersing. Deels zit zoiets al in de opleiding, deels kun je er zelf werk van maken. Ten tweede is ervaring een eenvoudige leermeester, door stages, uitproberen, herhalen, variëren enzovoort. En tenslotte is er de vicarious experience, de kunst afkijken bij een ander, dus andermans ervaring aan die van jou toevoegen. Zoeken naar aanknopingspunten om je eigen specifieke (on)vaardigheid in jouw context te laten werken – en daar inspiratie uit te halen.

Eigen meesterschapservaringen opzoeken is duurzaam bouwen aan toekomstbestendig werk. Vertrouwen in eigen kunnen wordt daarmee de basis voor resultaat. Heel moeilijk hoeft dat niet te zijn. Zo is het tamelijk eenvoudig om een ander zo’n ervaring te gunnen. We weten bijvoorbeeld dat de aandachtsspanne tegenwoordig steeds korter wordt. Het volledig lezen van een stuk tekst is geen vanzelfsprekende zaak meer. Hoe moeilijk is het om iemand te laten merken dat die prestatie toch maar geleverd is? Goed zo, jongen. Goed zo, meisje.

LINKS

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *