My CMS

Transparantie is ondoorzichtig

03AIk stel hoge eisen tegenwoordig. Het bedrijf waarvan ik producten koop, de verzekering die ik afsluit: ze moeten transparant zijn. De politiek die ons probeert te overtuigen, de school voor je kinderen, de financiële sector, idem. Transparantie, duidelijkheid, klare wijn. Uiteraard ben ik dus zelf transparanter dan transparant. Ik heb immers niets te verbergen. Het moet voor iedereen klipklaar zijn dat ik een integer, eerlijk, oprecht mens ben. Zodat je goed weet waar je met mij aan toe bent. Dat je weet waar ik voor sta.

Transparantie is een prachtig begrip dat – tegen de eigen betekenis in – zijn ware aard niet zomaar prijsgeeft. De negentien resultaten van definitiezoekmachine Encyclo.nl geven een aardig beeld van de inhoud: ‘doorzichtigheid, mate van doorschijnendheid’. Maar ze stippen ook een aspect aan van de strekking: ‘De mate waarin aan marktpartijen inzicht en informatie wordt verstrekt over het functioneren van de markt.’ Veelzeggend in dit verband zijn de alternatieven van Synoniemen.net: doorschijnend, doorzichtig, controleerbaar, toetsbaar. Die laatste twee zijn de addertjes onder het transparantiegras. De kleine lettertjes die niemand leest.

Fijn hoor, goede intenties. Maar de markt doet er niets mee dat u die uitspreekt, het gaat erom dat er ‘inzicht en informatie’ beschikbaar komt die uw gedrag controleerbaar en toetsbaar maakt. Zodat de markt daar efficiënter op kan inspelen. Goedschiks, maar ook kwaadschiks. De wereld is nu eenmaal geen perfecte plaats, er komt genoeg informatie vrij die zeker niet in uw voordeel uitpakt: het aantal snelheidsovertredingen, het ziekteverleden van uw familie, de hoeveelheid lege gasbellen onder uw woning, het aantal keren dat u de website suicide.com hebt bezocht. Boeiend ‘inzicht’ dat we met de huidige techniek vrij geruisloos prijsgeven, zodat de markt beter de risico’s en kansen kan inschatten van uw verzekering, ziektekosten, smart koelkast of vlijmscherp jachtmes. Transparantie is een luchtkasteel, een half-zichtbare waarheid met een fors prijskaartje: het dataspoor dat we nalaten. Als alles wat we doen inzichtelijk is en ergens consequenties heeft, verliezen we de mogelijkheid om ondoelmatig te zijn, op een onbelemmerd bestaan.

Deze week verklaarde een glunderende Nout Wellink (toezichthouder in het bestuur van de Chinese staatsbank Bank of China) dat de Chinese markt zo transparant was geworden, dat we met een gerust hart onze business in China kunnen uitbreiden. In hetzelfde tv-programma vertelde een deskundige dat je in China visitekaartjes krijgt waar altijd CEO op staat, maar nooit welke functie iemand in de Partij vervult. Terwijl juist dat de allesbepalende machtsfactor is in het zakendoen met China. Die Chinezen snappen goed welk percentage doorzichtigheid ze Wellink moeten bieden om hem een 100% suggestie van transparantie te geven. Zij spelen het spel nu al geraffineerder dan Nout, lijkt me. Dat belooft nog wat voor de toekomst. Nout, jongen, wees voorzichtig met doorzichtig. En dat geldt ook voor ons. Transparantie? Er bestaat niet zoiets als een gratis lunch.

LINKS

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *