My CMS

Het is gebeurd met de markt.

06Hij stapt naar binnen, een belangrijk moment. Miljarden staan op het spel. Stevige argumenten op rij, de oude topzware offerte wederom op zak. Voor dat laatste duwtje heeft hij zijn bretels met doodshoofden aan zijn broek bevestigd. Die minister gaat om. Zal om. Moet om.

De parlementaire enquêtecommissie Fyra toont in ieder geval één ding duidelijk aan: de privatisering is mislukt. Marktwerking deugt niet. Het maakte daarbij niet uit of er schedels, smileys of hondekoppen op de bretels van Jan Timmer te zien waren. Jan Timmer – soms ook ‘Jan de Slager’ genoemd, of ‘Orkaan Gilbert’ – reorganiseerde Philips tot een afgetrimde multinational met zo’n 150.000 werknemers minder. Hij schatte strategisch in dat de minister zijn oude bod wel wilde heroverwegen, niet wetende dat de minister de enige bewindspersoon was die nog de moeite wilde nemen de NS te bewegen met een beter bod te komen. De rest van het kabinet was er al klaar mee: tenderen. Timmer drukte door, speelde powerplay. Waarmee het financiële debacle feitelijk een feit was.

Als zelfs een gigant als Jan Timmer niet aanvoelt hoe de markt werkt, wat het betekent om in een geprivatiseerde wereld zaken te doen en te zorgen dat er iets constructiefs gebeurt, wie weet het dan wel? Juist. Marktwerking is een illusie, een inzicht dat in dit geval de staat (u, ik, ons) zo’n 11 miljard heeft gekost. Da’s geen klein bier.

Wat voor signaal geeft dat af aan het razendsnel groeiende legioen van zzp-ers en zelfstandigen in de zorg, in de cultuur, in de bouw, de creatieve industrie? Al die Nederlanders die de zelfstandigheid in zijn gestimuleerd of geschopt, zouden die beter grip op de vrije markt hebben dan Tornado Timmer? Natuurlijk niet. Een overheid moet zich problemen aantrekken, niet laten aanbesteden. Laten we eindelijk stoppen met die eeuwige onzin over een markt die  zichzelf wel regelt en reguleert, als een onzichtbare hand van God die ons behoedt voor kwaad en ellende. Die markt is ontmaskert als een gemeen duiveltje, dat juist van alles veroorzaakt, waar zelfs Smiley Timmer in blijkt te stinken, door te denken dat op de markt zijn gulden een daalder in euro’s waard was.

Uit onderzoek van de economen Van Dalen, Klamer en Koedijk blijkt dat economen zelf sinds 1995 hun mening ook drastisch hebben herzien. De ontnuchterende uitkomst is dat de experts er niet in geloven:”Het op afstand plaatsen van publieke organisaties van de rijksoverheid is volgens de overgrote meerderheid van economen als een mislukking te kwalificeren. Hetzelfde geldt voor de marktwerking in de bancaire sector. Ergens is iets misgegaan. De economie die zo mooi werkt op papier blijkt in de praktijk veel grilliger dan gedacht”.

Het is onzin om het evangelie van Iedereen Zelfstandig te prediken, alsof je met twaalf pagina’s ondernemingsplan de markt tegen de mat legt. Dat idee is suspect en hoog toe aan vervanging. Als ik het woord markt hoor grijp ik naar mijn revolver.

LINKS

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *